BTW staat op vrijwel elke aankoop die je in Nederland doet, en toch rekenen veel zzp’ers en kleine bedrijven het nog met de hand uit. Daarbij gaat het regelmatig mis: het verkeerde tarief, of de prijs exclusief BTW verward met de prijs inclusief. Deze gids zet de tarieven voor 2026 op een rij, laat zien hoe je in beide richtingen tussen exclusief en inclusief rekent, en legt uit waar de BTW ophoudt en je handelsmarge begint.
De BTW-tarieven in 2026
Nederland kent drie BTW-tarieven, beheerd door de Belastingdienst:
- 21%, het algemene tarief. Dit geldt standaard als de wet geen lager tarief voorschrijft: elektronica, kleding, brandstof, de meeste diensten en het grootste deel van de goederen.
- 9%, het verlaagde tarief. Voedingsmiddelen, water, geneesmiddelen, boeken en kranten, personenvervoer, en cultuur, media en sport.
- 0%, het nultarief. Vooral export en intracommunautaire leveringen naar ondernemers in andere EU-landen.
| Tarief | Type | Voorbeelden |
|---|---|---|
| 21% | algemeen | elektronica, kleding, brandstof, de meeste diensten |
| 9% | verlaagd | voeding, water, geneesmiddelen, boeken, personenvervoer, cultuur |
| 0% | nultarief | export, intracommunautaire leveringen aan EU-ondernemers |
Het juiste tarief hangt af van het product of de dienst, niet van wie het verkoopt. Eenzelfde kassabon kan een regel met 21% en een regel met 9% bevatten. Twijfel je over een specifiek product, dan is de informatie van de Belastingdienst de bron om te raadplegen, omdat de lijsten met goederen onder het verlaagde tarief in de loop van de tijd veranderen.
Wat verandert er in 2026
De grootste wijziging voor 2026 zit bij logies. Vanaf 1 januari 2026 valt het verstrekken van logies, zoals hotels, pensions, gemeubileerde vakantiewoningen en (sta)caravans, onder het algemene tarief van 21% in plaats van 9%. De Belastingdienst bevestigt dat de verhoging geldt vanaf 1 januari 2026. Kamperen blijft een uitzondering: verhuur je een kampeerplek waarbij de gast zelf een tent, caravan of camper meeneemt en gebruik kan maken van de voorzieningen, dan blijft 9% van toepassing.
De eerder geplande verhoging voor cultuur, media en sport is van tafel. Met de Wet behoud verlaagd btw-tarief op cultuur, media en sport blijven boeken, kranten, musea, concerten, sportlessen en abonnementen op het verlaagde tarief van 9% staan. Voor wie in die sectoren werkt is er dus niets veranderd.
Van prijs exclusief naar inclusief BTW
De prijs exclusief BTW is het bedrag waarop je je marge berekent. De prijs inclusief is wat de klant betaalt. Om de BTW erbij op te tellen vermenigvuldig je de prijs exclusief met een plus het tarief:
- Een bedrag van 100 euro tegen het algemene tarief: 100 maal 1,21, dus 121 euro, waarvan 21 BTW.
- Een bedrag van 100 euro tegen het verlaagde tarief: 100 maal 1,09, dus 109 euro, waarvan 9 BTW.
De omgekeerde berekening komt net zo vaak voor: je kent een prijs inclusief BTW en wilt het BTW-deel weten. Dan moet je delen, niet het percentage eraf halen. Een prijs van 121 euro tegen 21% is 121 gedeeld door 1,21, dus 100 euro exclusief en 21 euro BTW. Gewoon 21% van 121 aftrekken geeft 95,59 euro, een fout die vaak opduikt in haastig opgestelde offertes. De BTW-calculator van National Calculators doet beide richtingen automatisch met het tarief dat je kiest.
De BTW zit als vast deel in elke prijs inclusief. Bij een prijs van 100 euro inclusief valt dat deel per tarief zo uit:
| Tarief | Prijs incl. | Prijs excl. | BTW-deel |
|---|---|---|---|
| 21% | 100,00 | 82,64 | 17,36 |
| 9% | 100,00 | 91,74 | 8,26 |
| 0% | 100,00 | 100,00 | 0,00 |
Let op: het BTW-deel bij 21% is 17,36 euro en niet 21 euro. Dat komt doordat de 21% over het bedrag exclusief (82,64) wordt gerekend, niet over de prijs inclusief. Precies daarom deel je, en trek je niet af.
BTW op aangifte en voorbelasting
Voor een ondernemer is BTW geen kostenpost en geen inkomsten: het loopt erdoorheen. Je rekent BTW over je verkopen en trekt de BTW af die je over zakelijke inkopen hebt betaald, de voorbelasting. Bij elke aangifte draag je het verschil af, en als je in een tijdvak meer BTW op inkopen betaalt dan je over verkopen ontvangt, houd je een teruggave over. De boekhouding houdt beide kanten gescheiden, maar het principe blijft simpel.
De kleineondernemersregeling
Anders dan een ondernemer met gewone BTW rekent wie meedoet aan de kleineondernemersregeling (KOR) geen BTW op facturen en trekt deze geen voorbelasting af. De KOR staat open voor ondernemers met een jaaromzet tot 20.000 euro. Blijf je onder dat bedrag, dan kun je voor de regeling kiezen en hoef je geen BTW-aangifte te doen. Kom je erboven, dan vervalt de regeling en ga je weer gewoon BTW rekenen, dus het loont om de omzet gedurende het jaar in de gaten te houden.
BTW en marge zijn niet hetzelfde
BTW reken je over de verkoopprijs, je marge over de kosten. Een handelaar die een artikel voor 50 euro exclusief inkoopt en voor 70 euro exclusief verkoopt, maakt 20 euro winst, oftewel een marge van 28,6% op de verkoopprijs, of een opslag van 40% op de kostprijs. De 21% BTW komt daar daarna bovenop, over de verkoopprijs exclusief, en raakt de marge niet. De twee berekeningen uit elkaar houden voorkomt de denkfout dat een korting van 21% de BTW zou wegstrepen, wat niet zo is.
Voor inkopen bij leveranciers buiten de eurozone telt ook de wisselkoers mee. Een leverancier die in dollars of ponden factureert vergelijk je beter na omrekening: de valutaomrekenaar geeft het bedrag in euro op basis van de referentiekoersen van de Europese Centrale Bank, waarover je daarna de invoer-BTW toepast.
Veelgestelde vragen
Wat is het algemene BTW-tarief in Nederland in 2026?
Het algemene tarief blijft 21%. Dit geldt standaard voor alle goederen en diensten die de wet niet aan het verlaagde tarief of het nultarief toewijst.
Hoe haal ik de BTW uit een prijs inclusief?
Deel het bedrag inclusief BTW door een plus het tarief. Bij 21% deel je door 1,21 en bij 9% door 1,09. Het BTW-deel is het verschil tussen de prijs inclusief en het bedrag exclusief dat je krijgt.
Verandert het BTW-tarief op hotels in 2026?
Ja. Vanaf 1 januari 2026 gaat het logiestarief van 9% naar 21%, voor hotels, pensions en gemeubileerde vakantiewoningen. Kamperen waarbij de gast zelf een tent of caravan meeneemt blijft op 9%.
Blijft cultuur op het verlaagde tarief?
Ja. De geplande verhoging voor cultuur, media en sport is geschrapt, dus boeken, musea, concerten en sport blijven in 2026 op 9% staan.
De genoemde tarieven en regels komen van de Belastingdienst en de Eerste Kamer. Dit artikel is algemene informatie en geen fiscaal advies.